ΝΟΜΟΛΟΓΙΑ 2025 – ΣτΕ & Ε.Α.ΔΗ.ΣΥ.

Οι δικηγόροι δημοσίων διαγωνισμών του γραφείου μας παρακολουθούν συστηματικά τη νομολογία του Συμβουλίου της Επικρατείας και της Ενιαίας Αρχής Δημοσίων Συμβάσεων (Ε.Α.ΔΗ.ΣΥ.). Παραθέτουμε παρακάτω τις σημαντικότερες πρόσφατες αποφάσεις του 2025, με πρακτικό σχόλιο για το τι σημαίνουν για την επιχείρησή σας. Για περισσότερες πληροφορίες μπορείτε να καλέσετε στο 210 7231630 και να κλείσετε ραντεβού στο γραφείο μας στο Κολωνάκι ή στη Γλυφάδα.

ΣτΕ Ολομ. 1096-1098/2025 – Δικαστική προστασία πριν την ανάθεση

Η Ολομέλεια του Συμβουλίου της Επικρατείας έκρινε επί της συνταγματικότητας του άρθρου 372 του ν. 4412/2016, όπως αντικαταστάθηκε με το άρθρο 138 του ν. 4782/2021, και της συμβατότητάς του με την Οδηγία 89/665/ΕΟΚ.

Μεταξύ άλλων κρίθηκε ότι:

Η προθεσμία εξήντα (60) ημερών από την κατάθεση του δικογράφου για την εκδίκαση της αίτησης ακύρωσης είναι εύλογη και συμβατή με το δικαίωμα σε εύλογη διάρκεια της δίκης.
Για τη νομιμότητα της υποχρεωτικής σώρευσης σε ενιαίο δικόγραφο των αιτημάτων προσωρινής και οριστικής προστασίας υποβλήθηκε προδικαστικό ερώτημα στο Δικαστήριο της Ευρωπαϊκής Ένωσης.

Τι σημαίνει πρακτικά: οι διαδικασίες ενώπιον των διοικητικών δικαστηρίων μετά την προδικαστική προσφυγή κινούνται πλέον σε αυστηρά χρονοδιαγράμματα. Η έγκαιρη και ολοκληρωμένη προετοιμασία του δικογράφου από την πρώτη στιγμή είναι κρίσιμη.

ΣτΕ 94/2025 (Δ΄ Τμήμα) – Όχι δεύτερη προδικαστική προσφυγή για το ίδιο ζήτημα

Το Δ΄ Τμήμα του ΣτΕ έκρινε ότι, κατά την έννοια των άρθρων 360, 367 και 372 του ν. 4412/2016, για ζητήματα που έχουν ήδη αποτελέσει αντικείμενο διοικητικής προδικασίας δεν χωρεί δεύτερη προδικαστική προσφυγή ενώπιον της Ε.Α.ΔΗ.ΣΥ., παρά μόνο αίτηση ακύρωσης και αναστολής ενώπιον του αρμόδιου δικαστηρίου.

Μόνο αν η νεότερη απόφαση της αναθέτουσας αρχής, που εκδίδεται σε συμμόρφωση προς απόφαση της Ε.Α.ΔΗ.ΣΥ., περιέχει νέες κρίσεις ή αιτιολογίες που δεν αποτέλεσαν αντικείμενο της προηγούμενης προδικασίας, ο θιγόμενος οικονομικός φορέας υποχρεούται να τις προσβάλει πρώτα με νέα προδικαστική προσφυγή.

Στην ίδια απόφαση κρίθηκε μη νόμιμη η αιτιολογία απόφασης της Ε.Α.ΔΗ.ΣΥ. με την οποία είχε ακυρωθεί η ανάδειξη προσωρινής αναδόχου σε μεγάλο έργο λιμενικής υποδομής.

Τι σημαίνει πρακτικά: η σωστή επιλογή ένδικου μέσου σε κάθε στάδιο της διαδικασίας δεν είναι τυπικότητα — η λάθος επιλογή μπορεί να οδηγήσει σε απαράδεκτο της προσφυγής και σε οριστική απώλεια της υπόθεσης.

ΣτΕ Δ΄ Τμ. 49/2025 – Ανακριβής δήλωση ως λόγος αποκλεισμού

Επί προδικαστικού ερωτήματος του Διοικητικού Εφετείου Αθηνών, το ΣτΕ ερμήνευσε το άρθρο 73 παρ. 4 περ. ζ΄ του ν. 4412/2016 και έκρινε ότι:

Στον λόγο αποκλεισμού λόγω ανακριβούς δήλωσης εμπίπτουν ανακριβείς δηλώσεις που υποβάλλονται στο πλαίσιο του τρέχοντος διαγωνισμού.
Η μη δήλωση από τον διαγωνιζόμενο ότι αποκλείστηκε από προηγούμενο διαγωνισμό λόγω ανακριβούς δήλωσης δεν συνιστά, από μόνη της, λόγο αποκλεισμού από τον τρέχοντα διαγωνισμό.
Συνιστά όμως λόγο αποκλεισμού η μη δήλωση των πραγματικών περιστατικών στα οποία αναφερόταν η προηγούμενη ανακριβής δήλωση, εφόσον αυτά αφορούν λόγο αποκλεισμού ή κριτήριο επιλογής και στον τρέχοντα διαγωνισμό.

Τι σημαίνει πρακτικά: ιδιαίτερη προσοχή απαιτείται στη σύνταξη των δηλώσεων συμμετοχής. Ένα λάθος ή μια παράλειψη σε προηγούμενο διαγωνισμό μπορεί να «ακολουθήσει» την επιχείρηση και στον επόμενο.

ΣτΕ Δ΄ Τμ. 1058-1060, 1074/2025 – Υποδιαίρεση της σύμβασης σε τμήματα

Το ΣτΕ έκρινε ότι η υποδιαίρεση της δημόσιας σύμβασης σε τμήματα απόκειται στη διακριτική ευχέρεια του αναθέτοντος φορέα και δεν είναι υποχρεωτική. Η επιλογή του φορέα ως προς τον αριθμό, το μέγεθος και το αντικείμενο κάθε τμήματος ελέγχεται μόνο ως προς τη συμμόρφωσή της στις γενικές αρχές (ίση μεταχείριση, αναλογικότητα, ανταγωνισμός).

Επιπλέον κρίθηκε ότι:

Η νομιμότητα κριτηρίου οικονομικής και χρηματοοικονομικής επάρκειας αξιολογείται αυτοτελώς για κάθε τμήμα του διαγωνισμού.
Είναι νόμιμη η πρόβλεψη στη διακήρυξη, ως μέσου απόδειξης της πιστοληπτικής ικανότητας, μόνο της βεβαίωσης τραπεζικού οργανισμού.

Τι σημαίνει πρακτικά: η διαίρεση σε τμήματα αποσκοπεί στη διευκόλυνση των μικρομεσαίων επιχειρήσεων — όταν όμως η αναθέτουσα αρχή επιλέγει να μην υποδιαιρέσει τη σύμβαση, η προσβολή αυτής της επιλογής είναι δύσκολη και απαιτεί ειδική θεμελίωση.

ΣτΕ 1927/2025 – Δικαιοδοσία για παλαιότερες συμβάσεις προμηθειών

Το ΣτΕ έκρινε ότι το άρθρο 205Α΄ του ν. 4412/2016 (δικαιοδοσία των διοικητικών δικαστηρίων) εφαρμόζεται μόνο για συμβάσεις προμηθειών και παροχής υπηρεσιών των οποίων η διαδικασία σύναψης ξεκίνησε μετά την έναρξη ισχύος του ν. 4412/2016. Για συμβάσεις που συνήφθησαν νωρίτερα, η φύση της σύμβασης ως διοικητικής κρίνεται με βάση τα κριτήρια του Άρειου Πάγου.

Ελεγκτικό Συνέδριο 500/2025 (Ζ΄ Τμήμα) – Ολοκλήρωση έργου μετά τη διάλυση της σύμβασης

Το Ελεγκτικό Συνέδριο έκρινε ότι, σε περίπτωση διάλυσης της αρχικής σύμβασης έργου (άρθρο 160 παρ. 2 περ. β΄ ν. 4412/2016), η αναθέτουσα αρχή οφείλει να ακολουθήσει τη διαδικασία του άρθρου 161 παρ. 13, δηλαδή πρόσκληση του δεύτερου και τρίτου μειοδότη της αρχικής σύμβασης και, μόνο σε περίπτωση άρνησής τους, προσφυγή σε ανοιχτή δημοπρασία ή διαπραγμάτευση.

Τι σημαίνει πρακτικά: οι μειοδότες που δεν ανεδείχθησαν αναδόχοι διατηρούν ουσιαστικά δικαιώματα ακόμη και μετά την ολοκλήρωση του διαγωνισμού — η σειρά κατάταξης έχει αξία.

Ν. 5218/2025 – Πρόσφατες τροποποιήσεις του ν. 4412/2016

Με τον ν. 5218/2025 (ΦΕΚ 125 Α΄/2025) τροποποιήθηκαν επιμέρους διατάξεις του ν. 4412/2016. Μεταξύ των σημαντικότερων αλλαγών:

Η προθεσμία άσκησης προδικαστικής προσφυγής κατά διακήρυξης διαγωνισμού ορίζεται σε δεκαπέντε (15) ημέρες από τη δημοσίευσή της στο ΚΗΜΔΗΣ — και για κάθε τροποποίηση της διακήρυξης.
Προβλέπεται αναστολή των προθεσμιών προδικαστικής προσφυγής λόγω τεχνικής αδυναμίας του Εθνικού Συστήματος Ηλεκτρονικών Δημόσιων Συμβάσεων (ΕΣΗΔΗΣ).
Αναστέλλονται οι προθεσμίες προδικαστικής προσφυγής και λήψης προσωρινών μέτρων από 5 έως και 20 Αυγούστου.
Το παράβολο για την άσκηση αίτησης ακύρωσης ανέρχεται σε 0,5% της εκτιμώμενης αξίας της σύμβασης, με κατώτατο όριο.

Τα παραπάνω έχουν ενημερωτικό χαρακτήρα και δεν αποτελούν νομική συμβουλή. Κάθε υπόθεση κρίνεται στις δικές της συνθήκες. Επικοινωνήστε μαζί μας για εξατομικευμένη εκτίμηση της δικής σας περίπτωσης.