Οι δικηγόροι της εταιρείας μας Στέφανος Οικονόμου και Συνεργάτες όταν ασκούν προδικαστική προσφυγή κατά διακήρυξης διαγωνισμού φροντίζουν να θεμελιώνουν πρώτα από όλα το έννομο συμφέρον του πελάτη μας για την άσκηση προδικαστικής προσφυγής.

Σύμφωνα με την με αριθμό 1/2023 απόφαση της Α.Ε.Π.Π., κατά την έννοια των διατάξεων του άρθρου 360 Ν. 4412/2016, προκειμένου να θεωρηθεί ότι ο προσφεύγων βάλλει κατά όρου της Διακήρυξης με έννομο συμφέρον, αυτός θα πρέπει να επικαλεστεί άμεση βλάβη προκαλούμενη από τον πληττόμενο όρο, ο οποίος παραβιάζει τους κανόνες που αφορούν στις προϋποθέσεις συμμετοχής στον διαγωνισμό, στη διαδικασία επιλογής του αναδόχου ή στα εφαρμοστέα για την ανάδειξή του κριτήρια, σε σημείο που να αποκλείει ή να καθιστά ουσιωδώς δυσχερή την (λυσιτελή) συμμετοχή του στον διαγωνισμό (βλ. Ε.Α. 352/2018, 86/2018 κ.ά.).

Σύμφωνα με την με αριθμό 1/2023 απόφαση της Α.Ε.Π.Π., οι οριζόμενες από τη Διακήρυξη ελάχιστες απαιτήσεις συμμετοχής, οι οποίες, από την φύση τους, μειώνουν τον αριθμό των δυναμένων να υποβάλουν προσφορά, πρέπει να είναι συγχρόνως αναγκαίες και πρόσφορες για την επίτευξη του επιδιωκόμενου σκοπού.

Όπως έχει κριθεί από την Α.Ε.Π.Π., ήδη Ε.Α.ΔΗ.ΣΥ., διάταξη της προκήρυξης διαγωνισμού η οποία απαγορεύει την υπεργολαβική ανάθεση σε τρίτους σημαντικών τμημάτων του αντικειμένου μιας σύμβασης, είναι αντίθετη προς την Οδηγία 92/50 όπως την ερμήνευσε το Δικαστήριο με την απόφασή του Holst Italia, C-176/98, EU:C:1999:593, Συλλογή της Νομολογίας, 1999, σελ. Ι-08607 (σκέψη 41). Συναφώς, κρίθηκε ότι δεν αποκλείεται η επιβολή απαγόρευσης ή περιορισμού της υπεργολαβικής προσφυγής σε τρίτους για την εκτέλεση ουσιωδών τμημάτων της σύμβασης, στην περίπτωση ακριβώς που η αναθέτουσα αρχή δεν ήταν σε θέση να εξετάσει τις τεχνικές και οικονομικές ικανότητες των τρίτων υπεργολάβων στο πλαίσιο της εξέτασης των προσφορών και της επιλογής του διαγωνιζομένου που υπέβαλε την καλύτερη προσφορά (σκέψη 45), εφόσον διαπιστωθεί ότι με την επίμαχη διάταξη της διακήρυξης απαγορεύεται, στο στάδιο εξέτασης των προσφορών και επιλογής του διαγωνιζομένου, στον οποίο θα ανατεθεί το αντικείμενο της σύμβασης, η προσφυγή αυτού του διαγωνιζομένου στις υπηρεσίες τρίτων υπεργολάβων για σημαντικές παροχές από τις συνιστώσες το αντικείμενο της σύμβασης. Έγινε δεκτό ότι η εντελώς αναιτιολόγητη απαγόρευση της υπεργολαβικής ανάθεσης περιορίζει υπέρμετρα τον ανταγωνισμό, καθόσον ρητώς συνάγεται ότι ο περιορισμός αυτός δεν αφορά μόνο στην εκτέλεση ουσιωδών τμημάτων της σύμβασης αλλά αφορά στο σύνολο της υπό ανάθεση υπηρεσίας.

Κρίθηκε συμβατός με την αρχή της αναλογικότητας όρος της Διακήρυξης, ως προς την χρηματοδοτική επάρκεια του αναδόχου επί πενταετία, ως προϋπόθεση αναγκαία και ανάλογη προκειμένου να εξασφαλιστεί η απρόσκοπτη χρηματοδότηση της εν λόγω σύμβασης.

Με την απόφαση 391/2023 της Α.Ε.Π.Π., ήδη Ε.Α.ΔΗ.ΣΥ. έγινε δεκτός ο λόγος προσφυγής σύμφωνα με τον οποίο η προσφεύγουσα προβάλλει ότι οι προσβαλλόμενες είναι ακυρωτέες λόγω παράβασης ουσιώδους τύπου της διαδικασίας έκδοσής τους, διότι εκδόθηκαν χωρίς προηγούμενη γνώμη της Επιτροπής Διαγωνισμού. Όπως προκύπτει από τα στοιχεία του φακέλου, πριν την έκδοση της πρώτης προσβαλλόμενης απόφασης του Διοικητή για τη ματαίωση του διαγωνισμού, η οποία επικυρώθηκε με τη δεύτερη προσβαλλόμενη απόφαση του ΔΣ της αναθέτουσας αρχής, δεν προηγήθηκε η προβλεπόμενη από τις εφαρμοστέες διατάξεις γνώμη του αρμοδίου οργάνου, ήτοι της Επιτροπής Διαγωνισμού, ούτε, άλλωστε, προκύπτει ότι ζητήθηκε αυτή, κατά παράβαση των άρθρων 106 ν. 4412/2016, 3.5 της Διακήρυξης και 20 παρ. 1 ΚΔΔ/σίας.

Ειδικότερα όπως έκρινε η εν λόγω απόφαση σε όλες τις προβλεπόμενες από το άρθρο 106 παρ. 1 και 2 ν. 4412/2016 περιπτώσεις ματαίωσης της διαδικασίας, που έχουν εφαρμογή εν προκειμένων, οι οικείες διατάξεις επιβάλλουν ως ουσιώδη τύπο της διαδικασίας έκδοσης της απόφασης ματαίωσης τη χορήγηση απλής γνώμη του αρμόδιου συλλογικού οργάνου, ήτοι της Επιτροπής Διαγωνισμού (βλ. ΔΕφΤρίπολης 199/2022, ΔΕφΠάτρας 1/2022, ΔΕφΑθ 1438/2019, ΔΕφΘες/νίκης 164/2018, πρβλ. ΔΕφΑθ 12/2021).

Επιπλέον, σύμφωνα με τις άνω διατάξεις σε συνδυασμό με τις οικείες διατάξεις του Κώδικα Διοικητικής Διαδικασίας (Αρθρ.17,20) ο νόμος επιβάλλει έκδοση της απόφασης ματαίωσης με ειδική αιτιολογία, αναφερόμενη κατά τρόπο συγκεκριμένο στους λόγους, για τους οποίους αποφασίζεται η ματαίωση και η τυχόν επανάληψη του διαγωνισμού (πρβλ. ΣτΕ 950/2016, ΕΑΔΗΣΥ 1366/2022, 242/2021 κ.α.).

Δεκτός ο επικαλούμενος λόγος προσφυγής ότι οι  προσβαλλόμενες είναι ακυρωτέες λόγω πλημμέλειας της αιτιολογίας τους, καθώς ούτε από ούτε από το σώμα των προσβαλλόμενων ούτε από οποιοδήποτε άλλο στοιχείο του φακέλου εξειδικεύονται και τεκμηριώνονται επαρκώς οι λόγοι δημοσίου συμφέροντος και προστασίας της δημόσιας υγείας, κατ’ επίκληση των οποίων προκρίθηκε η ματαίωση του διαγωνισμού από την αναθέτουσα αρχή. Κατά συνέπεια, οι προσβαλλόμενες είναι ακυρωτέες, για τον επιπρόσθετο λόγο ότι παρίστανται πλημμελώς αιτιολογημένες και ο δεύτερος λόγος της προδικαστικής προσφυγής πρέπει να γίνει δεκτός

2/2024 απόφαση της ΕΑΔΗΣΥ

Οι δικηγόροι του γραφείου μας, που εξειδικεύονται στους δημόσιους διαγωνισμούς και στις δημόσιες συμβάσεις, έχουν εντοπίσει τα παρακάτω ενδιαφέροντα σημεία της με αριθ. 2/2024 απόφασης της Ενιαίας Αρχής Δημοσίων Συμβάσεων (ΕΑΔΗΣΥ):

<< Η Διακήρυξη, η οποία συνιστά το κανονιστικό πλαίσιο του διαγωνισμού δεσμεύοντας αμφίδρομα τον αναθέτοντα φορέα και τους διαγωνιζόμενους (βλ. ενδεικτικά αποφάσεις ΣτΕ 3629/2020, 1217/2018, 2434/2017, 1086/15, 4901/14, 2551/2013, 5022/12, 2635/2009, Ε.Α. ΣτΕ 15/2021, 241/2020, 352/2016 και Πράξεις VI Τμήματος ΕλΣυν 181/2006, 31/2003, 105/2003, 294/2010, 224, 78/2007, 19/2005 κ.ά.) …

Οι παραπάνω ειδικοί όροι εκτέλεσης της σύμβασης αντιδιαστέλλονται προς τις τεχνικές προδιαγραφές του πίνακα συμμόρφωσης του Παραρτήματος ΙΙ, για τις οποίες προβλέπεται ρητά ότι «Οι κατωτέρω όροι των τεχνικών προδιαγραφών είναι απαράβατοι επί ποινή αποκλεισμού». Στον πίνακα συμμόρφωσης που προσδιορίζει αποκλειστικά τις τεχνικές προδιαγραφές, τις οποίες πρέπει να πληροί η τεχνική προσφορά των διαγωνιζόμενων, με ποινή την απόρριψή της, δεν περιέχεται πρόβλεψη για το κρεμοσάπουνο … >>

12/2024 απόφαση της ΕΑΔΗΣΥ

Οι δικηγόροι του γραφείου μας, που εξειδικεύονται στους δημόσιους διαγωνισμούς και στις δημόσιες συμβάσεις, έχουν εντοπίσει τα παρακάτω ενδιαφέροντα σημεία της με αριθ. 12/2024 απόφασης της Ενιαίας Αρχής Δημοσίων Συμβάσεων (ΕΑΔΗΣΥ):

<< Από τη σαφή γραμματική διατύπωση της διάταξης της παρ. 4.4.10. της διακήρυξης, που δεν καταλείπει αμφιβολίες επί του περιεχομένου της στον μέσο επιμελή οικονομικό φορέα, ως η έννοια αυτή έχει ερμηνευθεί από το ΔΕΕ, προκύπτει ότι στην προσφορά των συμμετεχόντων θα πρέπει, επί ποινή απαραδέκτου, να περιλαμβάνεται υπεύθυνη δήλωση, στην οποία θα δηλώνονται οι ρητώς προβλεπόμενες στην ως άνω παράγραφο της διακήρυξης πληροφορίες για τα προς προμήθεια είδη. Από την επισκόπηση της επίμαχης προσφοράς, προκύπτει ότι παρόλο που η καθής η προσφυγή υπέβαλε την, από 12.06.2023, υπεύθυνη δήλωση, όπου αναφέρεται ότι: «Οι πληροφορίες για το κάθε προϊόν του Π.Π.Ε. που απαιτούνται σύμφωνα με τη παράγραφο 4.4.10 της Διακήρυξης αναφέρονται αναλυτικά στα έντυπα προδιαγραφών των ειδών που σας καταθέτουμε και αποτελούν αναπόσπαστο κομμάτι της παρούσας υπεύθυνης δήλωσης», εντούτοις, δεν υποβλήθηκε το επί ποινή απόρριψης της προσφοράς ζητούμενο έντυπο προδιαγραφών των προς προμήθεια προϊόντων, για το οποίο γίνεται λόγος στην ως άνω υπεύθυνη δήλωση. Μετά τη διαπίστωση της ως άνω πλημμέλειας, η αναθέτουσα αρχή κάλεσε την εταιρεία να συμπληρώσει την προσφορά της, στη δε σχετική έγγραφη κλήση της αναφέρονται τα εξής: «1. Στο πλαίσιο διενέργειας διαγωνισμού θέματος και μετά την αξιολόγηση των δικαιολογητικών συμμετοχής- τεχνικής προσφοράς, παρακαλούμε όπως διευκρινίσετε τα κάτωθι: […] ε. Τις πληροφορίες για το κάθε προϊόν του Π.Π.Ε που απαιτούνται σύμφωνα με την παράγραφο 4.4.10 το οποίο δηλώνετε σε υπεύθυνη δήλωση σας ψηφιακά υπογεγραμμένη, ότι καταθέτετε ως αναπόσπαστο κομμάτι της εν λόγω υπεύθυνης δήλωσης, χωρίς αυτή να έχει αναρτηθεί στο ΟΠΣ ΕΣΗΔΗΣ, αν και έχει προσκομιστεί εγγράφως στο φάκελο τεχνικής προσφοράς σας».

Εν όψει των ανωτέρω, μετά τη διαπίστωση της επίμαχης πλημμέλειας της προσφοράς από την αρμόδια επιτροπή διαγωνισμού, μη νομίμως ζητήθηκαν διευκρινίσεις, δυνάμει του άρθρου 102 του ν. 4412/2016, αφού, ως έχει κριθεί, μια αίτηση διευκρίνισης δεν μπορεί να θεραπεύσει την παράλειψη προσκόμισης εγγράφων ή παροχής πληροφοριών των οποίων η κοινοποίηση ήταν απαραίτητη βάσει των εγγράφων της οικείας σύμβασης, δεδομένου ότι η αναθέτουσα αρχή οφείλει να ελέγχει αυστηρώς εάν τηρήθηκαν τα κριτήρια που η ίδια έχει καθορίσει (βλ. απόφαση της 10ης Οκτωβρίου 2013, Manova, C336/12, σκέψη 40). Επομένως, η ηλεκτρονική υποβολή εγγράφων το πρώτον μετά από την πάροδο της καταληκτικής ημερομηνίας υποβολής προσφορών στον διαγωνισμό (ως εν προκειμένω), παρότι στη διακήρυξη ζητείται ρητώς η υποβολή τους μαζί με τον (υπο)φάκελο τεχνικής προσφοράς, συνιστά ανεπίτρεπτη τροποποίηση υποβληθείσης προσφοράς, αφού η χορήγηση στην καθής η προσφυγή της δυνατότητας να συμπληρώσει -επί ποινή αποκλεισμού ζητούμενο στοιχείο της προσφοράς της, της προσέδωσε αθέμιτο ανταγωνιστικό πλεονέκτημα σε βάρος των λοιπών συμμετεχόντων, κατά παράβαση της θεμελιώδους αρχής της ίσης μεταχείρισης των διαγωνιζόμενων και του ανόθευτου ανταγωνισμού. Για τους προαναφερόμενους λόγους, απαραδέκτως προβάλλεται από την οικεία αναθέτουσα αρχή ότι η καθής η προσφυγή έχει καταθέσει ψηφιακά υπογεγραμμένη υπεύθυνη δήλωση περί πλήρους αποδοχής των όρων της σχετικής διακήρυξης. Και τούτο, διότι η αναθέτουσα αρχή υποχρεούται να ελέγχει αυστηρώς εάν τηρήθηκαν οι διατάξεις που η ίδια έθεσε στη διακήρυξη, σε κάθε δε περίπτωση, εάν γινόντουσαν δεκτές οι αιτιάσεις της ΚΕΦΝ/ΑΕΠ, σύμφωνα με τις οποίες, για την παραδεκτή συμμετοχή στον υπόψη διαγωνισμό, αρκεί η υποβολή υπεύθυνης δήλωσης περί αποδοχής των όρων της διακήρυξης, τότε η παράγραφος 4.4.10. της διακήρυξης θα καθίστατο κενή περιεχομένου. Σημειώνεται επίσης ότι, ως συνάγεται από τις προαναφερόμενες διατάξεις, το σύνολο των εγγράφων της προσφοράς θα πρέπει – επί ποινή αποκλεισμού – να υποβάλλεται ηλεκτρονικά, το δε επίμαχο έντυπο προδιαγραφών των προς προμήθεια προϊόντων εξαιρείται σαφώς από την υποχρέωση προσκομίσεως του σε έντυπη μορφή (βλ. παρ. 4.5. της διακήρυξης). Ως εκ τούτου, αλυσιτελώς προβάλλεται από την αναθέτουσα αρχή ότι τα επίμαχο έντυπο προδιαγραφών υποβλήθηκε σε έντυπη μορφή, το δε στοιχείο αυτό δεν δύναται να ελεγχθεί από την προσφεύγουσα ή από την ΕΑΔΗΣΥ, αλλά ούτε και να «θεραπεύσει» την επίμαχη πλημμέλεια της προσφοράς.

Τέλος, ο επιμέρους ισχυρισμός της προσφεύγουσας περί μη θέσης ψηφιακής υπογραφής στο έντυπο προδιαγραφών των προσφερόμενων προϊόντων που προσκομίστηκε εν τέλει μαζί με την νέα υπεύθυνη δήλωση της καθής η προσφυγή, είναι ορθός, αφού στη διακήρυξη ορίζεται ρητά ότι τα έντυπα που υπογράφονται από τον προσφέροντα θα πρέπει να είναι ψηφιακά υπογεγραμμένα. Ως εκ τούτου, όλως αβασίμως προβάλλεται από την αναθέτουσα αρχή ότι, παρά την μη θέση ψηφιακής υπογραφής στο προσκομισθέν έντυπο προδιαγραφών, αυτό νομίμως έγινε αποδεκτό, διότι δήθεν η παράλειψη αυτή «θεραπεύεται» εκ του γεγονότος ότι η ψηφιακά υπογεγραμμένη (νέα) υπεύθυνη δήλωση της καθής η προσφυγή, που υποβλήθηκε στο πλαίσιο της διαδικασίας του άρθρου 102 του ν. 4412/2016, υποβλήθηκε εντός του ίδιο αρχείου που υποβλήθηκε και το εν λόγω έντυπο.

Με βάση το σύνολο των προαναφερομένων και δοθέντος ότι αφενός μεν, η καθής η προσφυγή αποδέχθηκε πλήρως τους όρους της ένδικης διακήρυξης, με την ανεπιφύλακτη συμμετοχή της στον διαγωνισμό, αφετέρου δε, τυχόν παράβαση ουσιώδους όρου της διακήρυξης είτε κατά την διάρκεια του διαγωνισμού, είτε κατά την συνομολόγηση της σύμβασης, καθιστά μη νόμιμη την σχετική διαδικασία (βλ. ενδεικτικά ΕΣ πράξη VI Τμήματος 78/2007), η προσβαλλόμενη πράξη της αναθέτουσας αρχής, με την οποία έγινε δεκτή η προσφορά της καθής η προσφυγή θα πρέπει να ακυρωθεί ως μη νόμιμη. Συναφώς, ο 1ος λόγος της υπό κρίση προσφυγής θα πρέπει να γίνει δεκτός ως βάσιμος.

…

Σύμφωνα με τα οριζόμενα στο άρθρο 75 παρ. 3 του ν. 4412/2016: αρχές μπορούν να επιβάλλουν απαιτήσεις που να διασφαλίζουν ότι οι οικονομικοί φορείς διαθέτουν την αναγκαία οικονομική και χρηματοδοτική ικανότητα για την εκτέλεση της σύμβασης. Για το σκοπό αυτόν, οι αναθέτουσες αρχές μπορούν να απαιτούν ειδικότερα από τους οικονομικούς φορείς, να έχουν έναν ορισμένο ελάχιστο ετήσιο κύκλο εργασιών, συμπεριλαμβανομένου ορισμένου ελάχιστου κύκλου εργασιών στον τομέα δραστηριοτήτων που καλύπτεται από τη σύμβαση. Επίσης, οι αναθέτουσες αρχές μπορούν να απαιτούν από τους οικονομικούς φορείς να παρέχουν πληροφορίες σχετικά με τους ετήσιους λογαριασμούς, παρουσιάζοντας την αναλογία, ιδίως, στοιχείων ενεργητικού και παθητικού. Μπορούν επίσης να απαιτούν κατάλληλο επίπεδο ασφαλιστικής κάλυψης έναντι επαγγελματικών κινδύνων. Ο ελάχιστος ετήσιος κύκλος εργασιών που απαιτείται να έχουν οι οικονομικοί φορείς δεν υπερβαίνει το διπλάσιο της εκτιμώμενης αξίας της σύμβασης, εκτός από δεόντως αιτιολογημένες περιπτώσεις, όπως σχετικά με τους ειδικούς κινδύνους που αφορούν τη φύση των έργων, των υπηρεσιών ή των αγαθών. Η αναθέτουσα αρχή αναφέρει τους βασικούς λόγους για την απαίτηση αυτή στα έγγραφα της σύμβασης ή στη χωριστή έκθεση που προβλέπεται στο άρθρο 341 […]». Επίσης, στο Μέρος Ι: «Οικονομική και χρηματοοικονομική επάρκεια»

Από τη σαφή γραμματική διατύπωση της παρ. 4.4.11. της διακήρυξης, που δεν καταλείπει αμφιβολίες επί του περιεχομένου της στον μέσο επιμελή οικονομικό φορέα, προκύπτει ότι οι υποψήφιοι ήταν υποχρεωμένοι να προσκομίσουν τις οικονομικές καταστάσεις των ετών 2020, 2021 και 2022, σε περίπτωση δε που οι καταστάσεις του έτους 2022 δεν είχαν δημοσιευθεί κατά τον κρίσιμο χρόνο (όπως συνέβη στην περίπτωση της εταιρείας «…»), η τελευταία είχε – επί ποινή απόρριψης της προσφοράς της – υποχρέωση όχι μόνο να το δηλώσει τούτο στο Ε.Ε.Ε.Σ της ή σε υπεύθυνη δήλωση, αλλά και να υποβάλλει έτερο πρόσφορο έγγραφο, από το οποίο να προκύπτουν τα οικονομικά στοιχεία του έτους 2022, ενέργεια στην οποία, ωστόσο, δεν προέβη στην κρινόμενη περίπτωση. Από τα ανωτέρω αναφερόμενα συνάγεται σαφώς ότι η αναθέτουσα αρχή δεν είχε διακριτική ευχέρεια όπως ζητήσει διευκρινίσεις επί του ελλείποντος αυτού στοιχείου και τούτο, διότι μια αίτηση διευκρίνισης δεν μπορεί να θεραπεύσει την παράλειψη προσκόμισης εγγράφων ή παροχής πληροφοριών των οποίων η κοινοποίηση ήταν απαραίτητη βάσει των εγγράφων της οικείας σύμβασης, δεδομένου ότι η αναθέτουσα αρχή οφείλει να ελέγχει αυστηρώς εάν τηρήθηκαν τα κριτήρια που η ίδια έχει καθορίσει (βλ. απόφαση της 10ης Οκτωβρίου 2013, C-336/12, Manova, σκ. 40).

Λαμβανομένου συνεπώς υπόψη ότι, εν προκειμένω, παραβιάστηκε η παρ. 4.4.11. στοιχ. α) της διακήρυξης, η προσβαλλόμενη πράξη θα πρέπει να ακυρωθεί, απορριπτομένων των ισχυρισμών της αναθέτουσας αρχής, ότι δηλαδή είναι επιτρεπτή η συμπλήρωση ήδη υποβληθέντων στοιχείων, αφού κανένα στοιχείο για το έτος 2022 δεν είχε υποβληθεί μαζί με την προσφορά. >>

27/2024 απόφαση της ΕΑΔΗΣΥ

Οι δικηγόροι του γραφείου μας, που εξειδικεύονται στους δημόσιους διαγωνισμούς και στις δημόσιες συμβάσεις, έχουν εντοπίσει τα παρακάτω ενδιαφέροντα σημεία της με αριθ. 27/2024 απόφασης της Ενιαίας Αρχής Δημοσίων Συμβάσεων (ΕΑΔΗΣΥ):

<< Επειδή, κατά τα παγίως γενόμενα δεκτά από τη νομολογία, η διακήρυξη του διαγωνισμού αποτελεί κανονιστική πράξη, η οποία διέπει το διαγωνισμό και δεσμεύει τόσο την αναθέτουσα αρχή, η οποία διενεργεί αυτόν (ΕΣ Πράξεις VI Τμήματος 78/2007, 19/2005), όσο και τους διαγωνιζόμενους. Η παράβαση των διατάξεων (όρων) αυτής, οδηγεί σε ακυρότητα των εγκριτικών πράξεων του αποτελέσματος του διαγωνισμού και των κατακυρωτικών αυτού πράξεων (ΣτΕ 2137/1993). Κατά συνέπεια, τυχόν παράβαση ουσιώδους όρου της διακήρυξης, είτε κατά τη διάρκεια του διαγωνισμού, είτε κατά τη συνομολόγηση της σύμβασης, καθιστά μη νόμιμη τη σχετική διαδικασία (ΕΣ Πράξη VI Τμήματος 78/2007). Επομένως, η αναθέτουσα αρχή θεσπίζοντας τους όρους της διακήρυξης αυτοδεσμεύεται και είναι υποχρεωμένη να τους εφαρμόσει χωρίς παρεκκλίσεις, η δε παράβαση των όρων αυτής οδηγεί σε ακυρότητα των εγκριτικών πράξεων του αποτελέσματος του διαγωνισμού. Αντιστοίχως, οι διαγωνιζόμενοι πρέπει να τηρούν απολύτως τους όρους της διακήρυξης και να υποβάλλουν την προσφορά τους σύμφωνα με αυτούς. Εξάλλου, σύμφωνα με την αρχή της νομιμότητας, που διέπει το σύνολο της διοικητικής δράσης, κάθε Διακήρυξη δημόσιου διαγωνισμού πρέπει, ακόμη και εάν δεν περιέχει σχετική ρήτρα, να ερμηνεύεται ως επιβάλουσα στους διαγωνιζόμενους την υποχρέωση τήρησης των κείμενων διατάξεων κατά την διαμόρφωση της προσφοράς τους. Μεταξύ των διατάξεων αυτών, προέχουσα θέση έχουν οι διατάξεις της εργατικής νομοθεσίας περί της κατώτερης νόμιμης αμοιβής της εργασίας και της νομοθεσίας περί κοινωνικής ασφαλίσεως. Αντίθετη εκδοχή, σύμφωνα με την οποία – ελλείψει σχετικής ρήτρας στην Διακήρυξη – οι διαγωνιζόμενοι θα μπορούσαν να διαμορφώνουν την προσφορά τους και κάτω του ελάχιστου κατά νόμον εργατικού κόστους, ο δε έλεγχος του στοιχείου αυτού δεν θα γινόταν κατά την κατάθεση των προσφορών, αλλά μετά τη σύναψη της σχετικής σύμβασης, δεν παραβιάζει μόνο την αρχή της νομιμότητας της διοικητικής δράσεως αλλά δημιουργεί και συνθήκες αθέμιτου ανταγωνισμού, προσκρούοντας για το λόγο αυτό και στις αρχές της ισότητας των διαγωνιζομένων και της διαφάνειας της διαδικασίας (βλ. ΕΑ 58/2019, 791, 840, 1172/2008 κ.λπ.). >>

Οι δικηγόροι του γραφείου μας, που εξειδικεύονται στους δημόσιους διαγωνισμούς και στις δημόσιες συμβάσεις, έχουν εντοπίσει τα παρακάτω ενδιαφέροντα σημεία της με αριθ. 229/2024 απόφασης της Ενιαίας Αρχής Δημοσίων Συμβάσεων (ΕΑΔΗΣΥ):

<< Επειδή, ο ν. 4412/2016 ορίζει στο άρθρο 360 ότι “1. Κάθε ενδιαφερόμενος ο οποίος έχει ή είχε συμφέρον να του ανατεθεί συγκεκριμένη σύμβαση του νόμου αυτού και έχει ή είχε υποστεί ή ενδέχεται να υποστεί ζημία από εκτελεστή πράξη ή παράλειψη της αναθέτουσας αρχής κατά παράβαση της νομοθεσίας της Ευρωπαϊκής Ένωσης ή της εσωτερικής νομοθεσίας, υποχρεούται, πριν από την υποβολή των προβλεπόμενων στον Τίτλο 3 ένδικων βοηθημάτων, να ασκήσει προδικαστική προσφυγή ενώπιον της ΑΕΠΠ κατά της σχετικής πράξης ή παράλειψης της αναθέτουσας αρχής …”. Όπως έχει κριθεί, ο ενδιαφερόμενος να του ανατεθεί σύμβαση έχει έννομο συμφέρον να ζητήσει έννομη προστασία και κατά της διακήρυξης διαγωνισμού, εφόσον επικαλείται, κατά τρόπο συγκεκριμένο, άμεση βλάβη από όρο ή νομική πλημμέλεια που παραβιάζουν, κατά τον αιτούντα, τους κανόνες που διέπουν τις προϋποθέσεις συμμετοχής, τη διαδικασία επιλογής ή τα εφαρμοστέα κριτήρια. Το συμφέρον αυτό διατηρείται και όταν η προθεσμία για την υποβολή προσφοράς έχει λήξει, εφόσον ο προσφεύγων, ο οποίος, είτε δεν έλαβε μέρος στο διαγωνισμό, είτε μετέσχε με επιφύλαξη ως προς τους επίμαχους όρους της διακήρυξης, προβάλλει με συγκεκριμένους ισχυρισμούς ότι ο επίμαχος όρος ή πλημμέλεια αποκλείει ή καθιστά ουσιωδώς δυσχερή τη συμμετοχή του ( ΣτΕ 252/2023, βλ. ΣτΕ 1500/2023, 1987/2021, 2631/2020, 1259/2019 κ.ά.). Η δε βλάβη αυτή που επικαλείται ο προσφεύγων, ως βασικό στοιχείο της θεμελίωσης του εννόμου συμφέροντος, πρέπει να ανάγεται σε συγκεκριμένα και αρκούντως εξειδικευμένα πραγματικά περιστατικά αφορώντα τη νομική ή την πραγματική κατάσταση του προσφεύγοντος, που αποκλείουν ή καθιστούν υπερβολικά δυσχερή τη συμμετοχή του στο διαγωνισμό (βλ. ΕΑ ΣτΕ 148/2016 Ολομ., ΕΑ ασφ. Μ. 415/2014) …

Επειδή, κατά πάγια νομολογία, η αναθέτουσα αρχή είναι καταρχήν ελεύθερη να διαμορφώνει κατά την κρίση της τους όρους της διακήρυξης για την ανάθεση δημόσιας σύμβασης με βάση τις ανάγκες της και τη σκοπιμότητά που εκείνη κρίνει. Η δε θέσπιση με την διακήρυξη των προδιαγραφών και των αναγκών της αναθέτουσας αρχής από ποσοτική και ποιοτική άποψη, που κρίνει πρόσφορες ή αναγκαίες για την καλύτερη εξυπηρέτησή τους, δεν παραβιάζει τους κανόνες του ανταγωνισμού εκ μόνου του λόγου ότι συνεπάγεται αδυναμία συμμετοχής στον διαγωνισμό ή καθιστά ουσιωδώς δυσχερή την συμμετοχή σ’ αυτόν τινών διαγωνιζομένων, των οποίων τα προϊόντα δεν πληρούν τις προδιαγραφές αυτές, δεδομένου ότι από την φύση τους οι προδιαγραφές περιορίζουν τον κύκλο των δυναμένων να συμμετάσχουν στον διαγωνισμό προσώπων, η δε σκοπιμότητα της θέσπισής τους εν γένει απαραδέκτως αμφισβητείται από τον προτιθέμενο να μετάσχει στον διαγωνισμό (Ε.Α. ΣτΕ 354/2014, 1140/2010 κ.ά.). Ελέγχονται, όμως, και στην περίπτωση αυτή, οι τεχνικές προδιαγραφές από της απόψεως της τηρήσεως της τήρησης του εγχώριου κι ενωσιακού δικαίου και περαιτέρω της αρχής της ίσης μεταχείρισης και της απαγόρευσης των διακρίσεων καθώς και της αρχής της αναλογικότητας (βλ. ΣτΕ. 9/2015 (ΑΣΦ), Ε.Α. 415/2014, 354/2014, 257/2010 κ.ά.). (βλ. και ΑΕΠΠ 1015/2019). Περαιτέρω (βλ. Αποφάσεις ΑΕΠΠ 39, 120, 209/2017), συνιστά ενωσιακή αρχή του δικαίου δημοσίων συμβάσεων και δη μείζονος σημασίας, η αποφυγή κάθε ανοικτής ή και συγκεκαλυμμένης διάκρισης και περιορισμού της ελευθερίας ισότιμης συμμετοχής σε διαδικασίες σύναψης δημοσίων συμβάσεων εις βάρος ομάδας προμηθευτών ή έστω και μεμονωμένου προμηθευτή (πρβλ. ενδεικτικά ΔΕΕ, Απόφαση της 5ης Δεκεμβρίου 1989, C- 3/88, Επιτροπή κατά Ιταλίας, Συλλογή 1989, σ. 4035, σκ. 8 και Απόφαση της 3ης Ιουνίου 1992, C360/89 Επιτροπή κατά Ιταλίας, Συλλογή Ι-1992, σ. 3401, σκ. 11). Ως εκ τούτου, το ελάχιστο  επίπεδο τεχνικής επάρκειας του υπό προμήθεια προϊόντος, όπως αυτή επιτυγχάνεται και προσδιορίζεται δια των τεχνικών προδιαγραφών και που απαιτείται για μια δεδομένη σύμβαση πρέπει να είναι συνδεδεμένο και ανάλογο προς το αντικείμενο της σύμβασης. Τούτο σημαίνει πως θα πρέπει να λαμβάνεται μέριμνα, ώστε οι ελάχιστες απαιτήσεις να μην υπερβαίνουν τις πραγματικές ανάγκες της υπό ανάθεση σύμβασης. Επομένως, προκύπτει ότι το κατώτατο όριο της τεχνικής αυτής καταλληλότητας, άρα το περιεχόμενο των τεχνικών προδιαγραφών πρέπει να είναι προσαρμοσμένο στη σημασία της οικείας σύμβασης, υπό την έννοια ότι πρέπει να συνίσταται στα αναγκαία και κατάλληλα εκείνα χαρακτηριστικά, για την καλή εκτέλεση της σύμβασης, χωρίς ωστόσο να βαίνει πέραν αυτού που είναι αναγκαίο προς τον σκοπό αυτό (Βλ. ΕΑΑΔΗΣΥ, Κατευθυντήρια Οδηγία 13). Τα παραπάνω προκύπτουν και από το ότι η παραπάνω διάταξη του άρ. 5 Ν. 4412/2016 θα πρέπει πάντα  να εφαρμόζεται και να ερμηνεύεται υπό το πρίσμα της γενικής ρήτρας της αναλογικότητας και της σχετικότητας των εν γένει κριτηρίων μιας διαδικασίας ανάθεσης δημόσιας σύμβασης επιλογής με το αντικείμενο της σύμβασης, σε αντιστοιχία εξάλλου και με όσα αναλόγως ορίζει το άρ. 75 παρ. 1 περί κριτηρίων ποιοτικής επιλογής κατά το οποίο “Οι αναθέτουσες αρχές περιορίζουν τις όποιες απαιτήσεις συμμετοχής σε εκείνες που είναι απαραίτητες ώστε να διασφαλίζεται ότι ο υποψήφιος ή ο προσφέρων διαθέτει τις εκ του νόμου απαιτούμενες προϋποθέσεις, τις χρηματοοικονομικές δυνατότητες, καθώς και τις τεχνικές και επαγγελματικές ικανότητες για την εκτέλεση της υπό ανάθεση σύμβασης.” και ιδίως “Όλες οι απαιτήσεις σχετίζονται και είναι ανάλογες με το αντικείμενο της σύμβασης.”, ενώ τα ίδια εξάλλου προκύπτουν και από τη συνδυαστική θεώρηση του άρ. 18 παρ. 1 Ν. 4412/2016 (βλ. και A.S. Graelis, Public Procurement and the EU Competition Rules (Hart 2015, 2η εκδ.) 6.ΙΙ.Α.vii). >>

Το άρθρο ΠΡΟΣΦΑΤΗ ΝΟΜΟΛΟΓΙΑ ΤΗΣ Ε.Α.ΔΗ.ΣΥ. εμφανίστηκε πρώτα στο Δημόσιες Συμβάσεις.

Η πιο συνηθισμένη περίπτωση προδικαστικής προσφυγής που αντιμετωπίζουν οι δικηγόροι μας στους δημόσιους διαγωνισμούς, είναι η προσφυγή στην Αρχή Εξέτασης Προδικαστικών Προσφυγών που προβλέπεται στο νόμο 4412/2016 και έχει ήδη μετονομαστεί σε Ενιαία Αρχή Δημοσίων Συμβάσεων.

Ποια είναι η προθεσμία για την άσκηση προδικαστικής προσφυγής;

H προθεσμία για την άσκηση της προδικαστικής προσφυγής του νόμου 4412/2016  διαφοροποιείται ανάλογα με το αν στρέφεται κατά πράξης ή κατά παράλειψης της αναθέτουσας αρχής. Στην πρώτη περίπτωση, η προθεσμία είναι δέκα (10) ημέρες από την κοινοποίηση της προσβαλλόμενης πράξης στον ενδιαφερόμενο οικονομικό φορέα αν η πράξη κοινοποιήθηκε με ηλεκτρονικά μέσα ή τηλεομοιοτυπία, ενώ αν χρησιμοποιήθηκαν άλλα μέσα επικοινωνίας, η προθεσμία είναι δεκαπέντε (15) ημέρες από την κοινοποίηση της προσβαλλόμενης πράξης στον ενδιαφερόμενο οικονομικό φορέα. Σε κάθε περίπτωση όμως η προθεσμία είναι  δέκα (10) ημέρες από την πλήρη, πραγματική ή τεκμαιρόμενη, γνώση της πράξης που βλάπτει τα συμφέροντα του ενδιαφερομένου οικονομικού φορέα. Ειδικά για την άσκηση προσφυγής κατά προκήρυξης, η πλήρης γνώση αυτής τεκμαίρεται μετά την πάροδο δεκαπέντε (15) ημερών από τη δημοσίευση στο ΚΗΜΔΗΣ.

Σε περίπτωση παράλειψης της αναθέτουσας αρχής, η προθεσμία για την άσκηση της προδικαστικής προσφυγής είναι δεκαπέντε (15) ημέρες από την επομένη της συντέλεσης της προσβαλλόμενης παράλειψης.

Τα παραπάνω ρυθμίζονται στο άρθρο 361 του Ν. 4412/2016, ο οποίος αναφορικά με την προθεσμία άσκησης της προδικαστικής προσφυγής προβλέπει τα εξής:

<<  1. Σε περίπτωση προσφυγής κατά πράξης της αναθέτουσας αρχής, η προθεσμία για την άσκηση της προδικαστικής προσφυγής είναι:

(α) δέκα (10) ημέρες από την κοινοποίηση της προσβαλλόμενης πράξης στον ενδιαφερόμενο οικονομικό φορέα αν η πράξη κοινοποιήθηκε με ηλεκτρονικά μέσα ή τηλεομοιοτυπία ή

(β) δεκαπέντε (15) ημέρες από την κοινοποίηση της προσβαλλόμενης πράξης στον ενδιαφερόμενο οικονομικό φορέα, αν χρησιμοποιήθηκαν άλλα μέσα επικοινωνίας, άλλως,

(γ) δέκα (10) ημέρες από την πλήρη, πραγματική ή τεκμαιρόμενη, γνώση της πράξης που βλάπτει τα συμφέροντα του ενδιαφερομένου οικονομικού φορέα. Ειδικά για την άσκηση προσφυγής κατά προκήρυξης, η πλήρης γνώση αυτής τεκμαίρεται μετά την πάροδο δεκαπέντε (15) ημερών από τη δημοσίευση στο ΚΗΜΔΗΣ.

2. Σε περίπτωση παράλειψης, η προθεσμία για την άσκηση της προδικαστικής προσφυγής είναι δεκαπέντε (15) ημέρες από την επομένη της συντέλεσης της προσβαλλόμενης παράλειψης. >>

Αντίστοιχη προθεσμία προκειμένου να ασκήσει παρέμβαση έχει και κάθε ενδιαφερόμενος, του οποίου τα συμφέρονται βάλλονται από την άσκηση της προδικαστικής προσφυγής, η οποία είναι δέκα (10) ημέρες από την κοινοποίηση σε αυτόν της προδικαστικής προσφυγής. Ειδικότερα, το άρθρο 362 παρ. 3 του Ν. 4412/2016 προβλέπει ότι, << Κάθε ενδιαφερόμενος, του οποίου επηρεάζονται τα συμφέροντα, δικαιούται να ασκήσει, εντός αποκλειστικής προθεσμίας δέκα (10) ημερών από την κοινοποίηση σε αυτόν της προσφυγής, παρέμβαση ενώπιον της ΑΕΠΠ. Η προδικαστική προσφυγή περιέχει τις νομικές και πραγματικές αιτιάσεις που δικαιολογούν το αίτημά της. >>.

Πώς κατατίθεται η προδικαστική προσφυγή του νόμου 4412/2016;

Η προδικαστική προσφυγή κατατίθεται ηλεκτρονικά στον ηλεκτρονικό τόπο του διαγωνισμού. Σε περίπτωση που η διαγωνιστική διαδικασία δεν διενεργείται μέσω του ΕΣΗΔΗΣ, η προδικαστική προσφυγή κατατίθεται στην ΑΕΠΠ. Η προδικαστική προσφυγή περιέχει τις νομικές και πραγματικές αιτιάσεις που δικαιολογούν το αίτημα.

Περαιτέρω, η προσφυγή υποβάλλεται υποχρεωτικά με τη χρήση τυποποιημένου εντύπου και πρέπει μαζί με την υποβολή της να έχει πληρωθεί και να κατατεθεί το προβλεπόμενο από τον νόμο παράβολο από τον προσφεύγοντα.

Συγκεκριμένα, σύμφωνα με το άρθρο 363 του Ν. 4412/2016, << Για το παραδεκτό της άσκησης της προδικαστικής προσφυγής κατατίθεται παράβολο από τον προσφεύγοντα υπέρ του δημοσίου, το ύψος του οποίου ανέρχεται σε ποσοστό μηδέν και πέντε δέκατα επί τοις εκατό (0,5%) της προϋπολογισθείσας αξίας (χωρίς Φ.Π.Α.) της σύμβασης. Το ύψος του παραβόλου δεν μπορεί να είναι κατώτερο των εξακοσίων (600) ευρώ ούτε ανώτερο των δεκαπέντε χιλιάδων (15.000) ευρώ. Αν από τα έγγραφα της σύμβασης δεν προκύπτει η προϋπολογισθείσα αξία της, για το παραδεκτό της άσκησης της προδικαστικής προσφυγής, κατατίθεται παράβολο ύψους εξακοσίων (600) ευρώ.

Εάν από τα έγγραφα της σύμβασης παρέχεται η δυνατότητα υποβολής προσφοράς για τμήμα ή τμήματα της σύμβασης, το ύψος του παραβόλου υπολογίζεται επί της αξίας του τμήματος ή των τμημάτων της σύμβασης σχετικά με τα οποία ασκείται η προδικαστική προσφυγή. >>.

Ανασταλτικό αποτέλεσμα της άσκησης προδικαστικής προσφυγής του νόμου 4412/2016

Η προθεσμία για την άσκηση της προδικαστικής προσφυγής και η άσκησή της κωλύουν τη σύναψη της σύμβασης επί ποινή ακυρότητας, η οποία διαπιστώνεται με απόφαση της ΑΕΠΠ μετά από άσκηση προσφυγής.

Βέβαια, το άρθρο 364 του Ν. 4412/2016 προβλέπει ορισμένες περιπτώσεις στις οποίες δεν εφαρμόζεται το ανωτέρω ανασταλτικό αποτέλεσμα:

<< α) όταν δεν απαιτείται προηγούμενη δημοσίευση της προκήρυξης,

β) αν υποβλήθηκε μόνο μία (1) προσφορά και δεν υπάρχουν ενδιαφερόμενοι υποψήφιοι και

γ) εφόσον πρόκειται για εκτελεστική σύμβαση συμφωνίας – πλαίσιο σύμφωνα με τα οριζόμενα στο άρθρο 39, ή για σύμβαση που συνάπτεται στο πλαίσιο Δυναμικού Συστήματος Αγορών, σύμφωνα με τα οριζόμενα στα άρθρα 33 και 270. >>

Κατά τα λοιπά, η άσκηση της προδικαστικής προσφυγής δεν κωλύει την πρόοδο της διαγωνιστικής διαδικασίας.

Διαδικασία εξέτασης προδικαστικής προσφυγής

Στις περιπτώσεις όπου η προδικαστική προσφυγή κατατίθεται ηλεκτρονικά στον ηλεκτρονικό τόπο του διαγωνισμού, σύμφωνα με το πρώτο εδάφιο της παρ. 1 του άρθρου 362 περί άσκησης προσφυγής και άσκησης παρέμβασης, η αναθέτουσα αρχή, σύμφωνα με όσα ορίζονται στον Κανονισμό Εξέτασης Προδικαστικών Προσφυγών:

α) Κοινοποιεί την προσφυγή το αργότερο έως την επομένη εργάσιμη ημέρα από την κατάθεσή της σε κάθε ενδιαφερόμενο τρίτο, ο οποίος μπορεί να θίγεται από την αποδοχή της προσφυγής, προκειμένου να ασκήσει το δικαίωμα παρέμβασής του στη διαδικασία εξέτασης της προσφυγής.

β) Διαβιβάζει στην ΑΕΠΠ, το αργότερο εντός δεκαπέντε (15) ημερών από την ημέρα κατάθεσης, τον πλήρη φάκελο της υπόθεσης, τα αποδεικτικά κοινοποίησης της περ. α` της παρ. 1, στους ενδιαφερόμενους τρίτους και τις απόψεις της επί της προσφυγής. Η αναθέτουσα αρχή μπορεί στις απόψεις της να παραθέσει αρχική ή συμπληρωματική αιτιολογία της προσβαλλόμενης με την προδικαστική προσφυγή πράξης.

γ) Κοινοποιεί σε όλα τα μέρη τις απόψεις της, τις παρεμβάσεις και τα σχετικά έγγραφα μέσω του ηλεκτρονικού τόπου του διαγωνισμού το αργότερο έως την επομένη εργάσιμη ημέρα από την κατάθεσή τους.

Συμπληρωματικά υπομνήματα κατατίθενται από οποιοδήποτε από τα μέρη μέσω της πλατφόρμας του ΕΣΗΔΗΣ ή, αν αυτό δεν είναι εφικτό ή αν ο διαγωνισμός δεν διενεργείται μέσω ΕΣΗΔΗΣ, με οποιοδήποτε πρόσφορο μέσο, το αργότερο εντός πέντε (5) ημερών από την κοινοποίηση των απόψεων της αναθέτουσας αρχής.

Με πράξη του προεδρεύοντος του κλιμακίου ορίζεται η ημέρα και η ώρα εξέτασης της προσφυγής, η οποία δεν μπορεί να απέχει περισσότερο από σαράντα (40) ημέρες από την ημερομηνία κατάθεσής της. Η πράξη αυτή κοινοποιείται το αργότερο δέκα (10) ημέρες πριν από την εξέταση της προσφυγής στον προσφεύγοντα, στην αναθέτουσα αρχή κατά της οποίας ασκείται η προσφυγή και σε εκείνους οι οποίοι έχουν ασκήσει παρέμβαση.

Τέλος, στα άρθρα 366 και 367 του Ν. 4412/2016 ρυθμίζονται τα προσωρινά μέτρα που μπορεί να λάβει η ΑΕΠΠ (και ήδη ΕΑΔΗΣΥ), καθώς και η διαδικασία λήψης απόφασης ως εξής:

<< Άρθρο 366 – Προσωρινά μέτρα

1. Η ΑΕΠΠ, ύστερα από αίτημα του προσφεύγοντος και μετά από κλήση της αναθέτουσας αρχής προ τριών (3) ημερών, εκδίδει υποχρεωτικά κατόπιν συνεδρίασης συνοπτικά αιτιολογημένη απόφαση είτε αναστολής εκτέλεσης της προσβαλλόμενης πράξης είτε απόρριψης του αιτήματος περί λήψης προσωρινών μέτρων. Η ΑΕΠΠ μπορεί να εκδώσει απόφαση αναστολής της προσβαλλόμενης πράξης και αυτεπαγγέλτως. Σε κάθε περίπτωση, με την απόφαση αναστολής η ΑΕΠΠ ορίζει και τα κατάλληλα μέτρα έως ότου αποφανθεί για την προσφυγή και, πάντως, όχι πέραν της προθεσμίας που ορίζεται στην παρ. 1 του άρθρου 367 για την έκδοση της απόφασής της.
2. Με την απόφαση της παρ. 1 μπορεί να διατάσσονται προσωρινά μέτρα για να επανορθωθεί η εικαζόμενη παράβαση ή να αποτραπεί η ζημία των θιγόμενων συμφερόντων, στα οποία συμπεριλαμβάνονται μέτρα που αναστέλλουν τη διαδικασία ανάθεσης δημόσιας σύμβασης ή την εκτέλεση οποιασδήποτε απόφασης λαμβάνει η αναθέτουσα αρχή.
3. Η ΑΕΠΠ μπορεί να αποφασίσει να μην χορηγηθούν τα προσωρινά μέτρα της παρ. 2, αν κρίνει ότι, ύστερα από στάθμιση όλων των συμφερόντων που ενδέχεται να ζημιωθούν, καθώς και του δημόσιου συμφέροντος, οι πιθανές αρνητικές συνέπειες από τη χορήγηση των προσωρινών μέτρων είναι περισσότερες από τα οφέλη. Η απόφαση να μη χορηγηθούν προσωρινά μέτρα δεν θίγει τις λοιπές αξιώσεις που προβάλλει το πρόσωπο που έχει ζητήσει τη χορήγηση των εν λόγω μέτρων >>

<< Άρθρο 367 – Διαδικασία λήψης απόφασης – συνέπειες αποφάσεων ΑΕΕΠ

1. Η ΑΕΠΠ αποφαίνεται αιτιολογημένα επί της βασιμότητας των προβαλλόμενων πραγματικών και νομικών ισχυρισμών της πρσσφυγής και των ισχυρισμών της αναθέτουσας αρχής και, σε περίπτωση παρέμβασης, των ισχυρισμών του παρεμβαίνοντος και δέχεται (εν όλω ή εν μέρει) ή απορρίπτει την προσφυγή με απόφασή της, η οποία εκδίδεται μέσα σε αποκλειστική προθεσμία είκοσι (20) ημερών από την ημέρα εξέτασης της προσφυγής.

2. Επί αποδοχής προσφυγής κατά πράξης ακυρώνεται ολικώς ή μερικώς η προσβαλλόμενη πράξη, ενώ επί αποδοχής προσφυγής κατά παράλειψης, ακυρώνεται η παράλειψη και η υπόθεση αναπέμπεται στην αναθέτουσα αρχή για να προβεί αυτή στην οφειλόμενη ενέργεια.
3. Οι αναθέτουσες αρχές υποχρεούνται να συμμορφώνονται με τις αποφάσεις της ΑΕΠΠ.
4. Οι αποφάσεις της ΑΕΠΠ υπόκεινται αποκλειστικά στα ένδικα βοηθήματα που προβλέπονται στον Τίτλο 3 του παρόντος Βιβλίου.
5. H Α.Ε.Π.Π. επιλαμβάνεται αποκλειστικά επί θεμάτων που θίγονται με την προσφυγή και δεν μπορεί να ελέγξει παρεμπιπτόντως όρους της διακήρυξης ή ζητήματα που αφορούν τη διενέργεια της διαδικασίας. >>

Το άρθρο Προδικαστικές προσφυγές εμφανίστηκε πρώτα στο Δημόσιες Συμβάσεις.

Οι δικηγόροι μας γνωρίζουν ότι πολλές φορές οι πελάτες μας που λαμβάνουμε μέρος σε έναν διαγωνισμό δεν επιθυμούν να προσφύγουν στα δικαστήρια αλλά θέλουν με κάποιον τρόπο να υποβάλλουν τις απόψεις τους στην αναθέτουσα αρχή.

Σε αυτές τις περιπτώσεις, οι δικηγόροι μας συστήνουν την υποβολή υπομνήματος στην Αναθέτουσα Αρχή ακόμα και όταν αυτό δεν προβλέπεται από τη νομοθεσία και την διαδικασία. Το υπόμνημα μπορεί να υποβληθεί είτε πριν από την έναρξη της διαγωνιστικής διαδικασίας είτε σε κάποιο στάδιό της.

Ακόμα και αν δεν προβλέπεται λοιπόν, καθόλη την διάρκεια της διαγωνιστικής διαδικασίας, δηλαδή πριν από το στάδιο εκδόσεως από την πλευρά της Αναθέτουσας Αρχής συγκεκριμένης έγγραφης πράξης/πρακτικού με το οποίο π.χ. αξιολογεί τα δικαιολογητικά συμμετοχής απορρίπτοντας κάποιες προσφορές και κάνοντας δεκτές κάποιες άλλες, υπάρχει η δυνατότητα υποβολής υπομνήματος από την πλευρά του διαγωνιζόμενου προς την Αναθέτουσα αρχή, με την μορφή  έγγραφου σημειώματος παρατηρήσεων/επισημάνσεων/επεξηγήσεων με το οποίο στοχεύουμε να «συνδράμουμε» ή να «αφυπνίσουμε» την Αναθέτουσα Αρχή στον εντοπισμό π.χ. συγκεκριμένων πλημμελειών/ελλείψεων που διαπιστώσαμε κατά την διαδικασία ανοίγματος δικαιολογητικών/προσφορών, ή ακόμη να επεξηγήσουμε τεχνικά χαρακτηριστικά των προϊόντων μας απαντώντας π.χ. σε αντίστοιχο υπόμνημα που έχει υποβάλει συνυποψήφιος προμηθευτής και έχει περιέλθει σε γνώση μας, για την υποστήριξη της υποψηφιότητάς μας.

Οι δικηγόροι της δικηγορικής μας εταιρείας Στέφανος Οικονόμου και Συνεργάτες, δύνανται να σας συνδράμουν στην σύνταξη και κατάθεση αυτών των υπομνημάτων προασπίζοντας με συνέπεια και υπευθυνότητα το έννομο συμφέρον σας.     

Το άρθρο Υποβολή υπομνημάτων στην αναθέτουσα αρχή εμφανίστηκε πρώτα στο Δημόσιες Συμβάσεις.

Επειδή ακριβώς συχνά αποκλείονται υποψήφιοι προμηθευτές λόγω εσφαλμένης ερμηνείας της διακήρυξης αναφορικά με τα απαιτούμενα αυτά δικαιολογητικά π.χ. λόγω μη προσεκτικής ανάγνωσης του κειμένου της διακήρυξης ή λόγω άγνοιας του νομοθετικού καθεστώτος που διέπει τον συγκεκριμένο διαγωνισμό, καθώς οποιαδήποτε παρέκκλιση ή επιφύλαξη του προσφέροντος τον θέτει εκτός διαγωνισμού, το δικηγορικό μας γραφείο αναλαμβάνει να συντάξει για λογαριασμό σας ή να ελέγξει τα συνταχθέντα από εσάς δικαιολογητικά έγγραφα και να σας παρέχει νομικές συμβουλές ώστε να αποφευχθεί ο αποκλεισμός σας για τους ανωτέρω λόγους από τον διαγωνισμό που σας ενδιαφέρει.  

Το άρθρο Έκδοση και έλεγχος των δικαιολογητικών συμμετοχής και της προσφοράς: εμφανίστηκε πρώτα στο Δημόσιες Συμβάσεις.

Η διακήρυξη που συντάσσει και δημοσιεύει η αναθέτουσα αρχή αποτελεί την αφετηρία του διαγωνισμού. Η διακήρυξη περιλαμβάνει τους όρους και τις προϋποθέσεις της συμμετοχής των ενδιαφερομένων στον διαγωνισμό, τα <<προσόντα>> που πρέπει να έχουν, τα δικαιολογητικά που πρέπει να προσκομίσουν, τον χρόνο και τον τόπο του διαγωνισμού και τα κριτήρια κατακύρωσης του διαγωνισμού.

Συνήθως μάλιστα η διακήρυξη του διαγωνισμού περιλαμβάνει και το κείμενο της σύμβασης που θα υπογράψει η αναθέτουσα αρχή με τον ανάδοχο της σύμβασης.

Η διακήρυξη συνήθως θέτει κάποια κριτήρια με τα οποία κρίνεται η φερεγγυότητα των συμμετεχόντων καθώς και κάποια τεχνικά προσόντα από τα οποία κρίνεται η επάρκεια και η δυνατότητα των συμμετεχόντων να εκτελέσουν την σύμβαση, όπως η προηγούμενη εμπειρία, η κατοχή πιστοποιητικών ISO, CE κλπ.

Στην περίπτωση που ο διαγωνισμός αφορά προμήθεια υλικών – αγαθών – προϊόντων η διακήρυξη προβλέπει και τις τεχνικές προδιαγραφές που πρέπει αυτά να πληρούν. Πολλές φορές οι τεχνικές προδιαγραφές χρησιμοποιούνται ως ένα μέσο με το οποίο η Αναθέτουσα Αρχή εκδηλώνει την προτίμησή της σε κάποια προϊόντα. Η <<προτίμηση>> αυτή όμως δεν μπορεί να φτάνει μέχρι το σημείο που να αποκλείει αδικαιολόγητα κάποια επιχείρηση που εμπορεύεται τέτοια προϊόντα γιατί τότε η σχετική διάταξη είναι φωτογραφική και καθιστά την διακήρυξη άκυρη.

Είναι σημαντικό ότι η διακήρυξη δεσμεύει τόσο την Αρχή που διενεργεί τον διαγωνισμό όσο και τους διαγωνιζόμενους, επομένως επιβάλλεται ο ακριβής προσδιορισμός των απαιτούμενων προσόντων για τη συμμετοχή στον διαγωνισμό, των απαιτούμενων δικαιολογητικών και των τεχνικών προδιαγραφών.

Ενδέχεται, ωστόσο, η διακήρυξη να περιλαμβάνει όρους που  δεν πληρούν τις προϋποθέσεις του νόμου ή ακόμη να μην περιλαμβάνει καθόλου όρους που απαιτεί ο νόμος. Χαρακτηριστικά παραδείγματα είναι να μην προσδιορίζεται με σαφήνεια και πληρότητα το είδος ή η ακριβής ποσότητα του υπό προμήθεια αγαθού, να είναι αόριστες ή ελλιπείς οι τεχνικές προδιαγραφές ή να «φωτογραφίζουν» το προϊόν ενός και μόνο συγκεκριμένου προμηθευτή, να μην ορίζεται η διάρκεια της σύμβασης, να μην καθορίζεται καθόλου ή να υπάρχει ασάφεια ως προς την προϋπολογιζόμενη δαπάνη του διαγωνισμού κ.α.

Πλημμέλειες όπως αυτές της διακήρυξης, επάγονται ακυρότητα της διακήρυξης και της διαγωνιστικής διαδικασίας που διεξήχθη με βάση αυτήν, ως εκ τούτου οι δικηγόροι του γραφείου μας σε τέτοιες περιπτώσεις δύνανται να σας συνδράμουν κατά την ερμηνεία της διακήρυξης του διαγωνισμού που σας ενδιαφέρει προχωρώντας εφόσον υπάρχει νόμιμος λόγος στην προσβολή της διακήρυξης εντός των νόμιμων προθεσμιών.

Πέραν αυτού, οι δικηγόροι του γραφείου μας μπορούν να σας συνδράμουν κατά την ερμηνεία της διακήρυξης είτε διευκρινίζοντάς σας όποιες διατάξεις της ερμηνεύονται από τον ίδιο το νόμο, είτε περαιτέρω υποβάλλοντας έγγραφες αιτήσεις για παροχή διευκρινίσεων προς την Αναθέτουσα Αρχή του διαγωνισμού, στις οποίες αιτήσεις οι Αναθέτουσες Αρχές είθισται να απαντούν.

Οι δικηγόροι μας με την μακρόχρονη εμπειρία τους σε δημόσιους διαγωνισμούς έχουν αντιμετωπίσει πολλές φορές διακηρύξεις με πολλές ασάφειες ακόμα και πολλά λάθη.

Τέτοια λάθη προκύπτουν μερικές φορές από την απειρία της αρχής που συντάσσει την διακήρυξη αλλά μερικές φορές δεν μπορεί να αποκλείσει κάποιος και την σκοπιμότητα.

Η συμβολή ενός έμπειρου στους δημόσιους διαγωνισμούς δικηγόρου μπορεί να  βοηθήσει τον συμμετέχοντα να αποφύγει τις κακοτοπιές και να υποβάλλει ορθά την προσφορά του.

Όταν ένας ενδιαφερόμενος να συμμετάσχει στον διαγωνισμό, βλάπτεται από  τους όρους της διακήρυξης ή και αποκλείεται αδικαιολόγητα από τον διαγωνισμό, τότε οι δικηγόροι της δικηγορικής μας εταιρείας, Στέφανος Οικονόμου και Παναγιώτης Οικονόμου, μπορούν να προσφύγουν κατά της διακήρυξης και να ζητήσουν την ακύρωσή της και την αναστολή και ακύρωση του διαγωνισμού.

Ανάλογα με το νομοθετικό καθεστώς που διέπει τον κάθε διαγωνισμό, η προσφυγή μπορεί να ασκείται με την μορφή ένστασης σε κάποια επιτροπή, στην Αρχή Προδικαστικών Προσφυγών ή στα πολιτικά ή διοικητικά δικαστήρια.

Οι δικηγόροι μας έχουν εμπειρία σε διαγωνισμούς που γίνονται με το νόμο 4412/2016 για προμήθεια αγαθών όπως τηλέφωνα, εξοπλισμό, ιατρικών ειδών, ιατρικών συσκευών, νοσοκομειακών προμηθειών, ιατροτεχνολογικών προιόντων, υπηρεσιών κλπ.

Επίσης οι δικηγόροι μας έχουν εμπειρία σε διαγωνισμούς που γίνονται για την εκμίσθωση δημοτικών ακινήτων με το Π.Δ. 270/1981 για διάφορες χρήσεις καθώς και για την εκμίσθωση ακινήτων Νομικών Προσώπων Δημοσίου Δικαίου όπως Υπουργεία, Νοσοκομεία, αναψυκτήρια, αρχαιολογικούς χώρους από το ΤΑΠ – ΟΔΑΠ σύμφωνα με το ΠΔ 715/1989.

Η δικηγορική μας εταιρεία μπορεί να λύσει όλες τις απορίες σας σχετικά με την διακήρυξη του διαγωνισμού στον οποίο θέλετε να λάβετε μέρος, να υποβάλλει ερωτήματα στην αναθέτουσα αρχή και να προσβάλλει και ακυρώσει την διακήρυξη και τον διαγωνισμό αν αυτό απαιτείται.

Μπορείτε να επικοινωνήσετε μαζί μας στο 210 7231630 και να κανονίσετε μία συνάντηση στα γραφεία μας στο Κολωνάκι στην οδό Ομήρου αρ. 21.

Το άρθρο ΔΙΑΚΗΡΥΞΗ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΟΥ – ΕΡΜΗΝΕΙΑ – ΠΡΟΣΒΟΛΗ – ΣΥΝΤΑΞΗ εμφανίστηκε πρώτα στο Δημόσιες Συμβάσεις.

Σε ορισμένες περιπτώσεις αρμόδια είναι τα πολιτικά δικαστήρια όταν η αναθέτουσα αρχή παρότι είναι δημόσια, συνάπτει σύμβαση που δεν θεωρείται δημόσια όπως παραδείγματος χάριν ορισμένες συμβάσεις μίσθωσης.

Σε όλες τις περιπτώσεις παρέχεται και προσωρινή δικαστική προστασία δηλαδή η δυνατότητα αίτησης λήψης ασφαλιστικών μέτρων σε επείγουσες περιπτώσεις.

Οι δικηγόροι του γραφείου μας αναλαμβάνουν την σύνταξη, κατάθεση των ως άνω προσφυγών και ενδίκων βοηθημάτων (ή ενδίκων μέσων όπου αυτό προβλέπεται) και την εκδίκασή τους με γνώμονα την αποτελεσματική και άρτια προάσπιση των συμφερόντων και δικαιωμάτων του κάθε πελάτη μας – διαγωνιζόμενου.

Το άρθρο Ένδικα βοηθήματα ενώπιον δικαστηρίων εμφανίστηκε πρώτα στο Δημόσιες Συμβάσεις.